सप्टेंबरच्या सुरुवातीलाच होणार मोठे बदल; LPG, ITR आणि परदेश प्रवासावर काय परिणाम?

नवा महिना सुरू होण्यापूर्वी अनेक आर्थिक आणि प्रशासकीय कामांकडे लक्ष देणे गरजेचे असते. यावेळी 1 सप्टेंबर 2026 पासून काही महत्त्वाच्या नियमांमध्ये आणि प्रक्रियांमध्ये बदल होणार आहेत. यामध्ये परदेश प्रवास करणारे नागरिक, आयकर रिटर्न भरणारे करदाते, LPG ग्राहक तसेच मोठ्या रकमेची FD असलेले ग्राहक यांच्याशी संबंधित बाबींचा समावेश आहे. काही बदलांमुळे प्रक्रिया सोपी होणार आहे, तर काही गोष्टी वेळेत पूर्ण न केल्यास अडचणी निर्माण होऊ शकतात.

परदेशात जाणाऱ्यांसाठी महत्त्वाची सुविधा

विमानाने भारताबाहेर प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांच्या इमिग्रेशन प्रक्रियेत बदल करण्यात येणार आहे. 1 सप्टेंबरपासून बोर्डिंग पासवर इमिग्रेशन अधिकाऱ्याचा स्टॅम्प घेण्याची गरज राहणार नाही. प्रवाशांकडे मोबाईलमध्ये असलेला इलेक्ट्रॉनिक बोर्डिंग पास किंवा त्याची प्रिंट उपलब्ध असल्यास त्याचा वापर करून प्रक्रिया पूर्ण करता येणार आहे. त्यामुळे विमानतळावरील इमिग्रेशनची प्रक्रिया काही प्रमाणात जलद होण्याची अपेक्षा आहे.

ITR भरण्यासाठी 31 ऑगस्टची मुदत

Assessment Year 2026-27 साठी अनेक करदात्यांसाठी 31 ऑगस्ट 2026 ही महत्त्वाची तारीख आहे. ज्या करदात्यांच्या खात्याचे ऑडिट आवश्यक नाही, त्यांना या तारखेपर्यंत ITR दाखल करणे अपेक्षित आहे. उत्पन्नाचा प्रकार आणि करदात्याची पात्रता यानुसार वेगवेगळे ITR फॉर्म लागू होतात. प्रिझम्प्टिव्ह टॅक्सेशनचा लाभ घेणाऱ्या पात्र करदात्यांसाठी ITR-4, तर व्यावसायिक किंवा ट्रेडिंगमधून उत्पन्न असणाऱ्यांसाठी ITR-3 लागू होऊ शकतो. त्यामुळे ज्यांचा रिटर्न अद्याप दाखल झालेला नाही, त्यांनी अंतिम मुदतीकडे दुर्लक्ष न करणे महत्त्वाचे आहे.

मोठ्या ठेवींवर बँकांना अधिक माहिती द्यावी लागणार

मोठ्या रकमेच्या ठेवींशी संबंधित व्याजदरांच्या माहितीत पारदर्शकता वाढवण्यासाठी नियमांमध्ये बदल होणार आहेत. 3 कोटी रुपये किंवा त्यापेक्षा जास्त रकमेच्या ठेवींवरील संबंधित व्याजदर बँकांना त्यांच्या वेबसाइटवर नियमितपणे जाहीर करावे लागतील. या बदलाचा उद्देश मोठ्या ठेवींवरील व्याजदराची माहिती ग्राहकांना अधिक स्पष्टपणे उपलब्ध करून देणे हा आहे. मात्र, सामान्य ग्राहकांनी केलेल्या छोट्या FD वर या नियमाचा थेट मोठा परिणाम होण्याची शक्यता कमी आहे.

LPG ग्राहकांनी e-KYC कडे लक्ष द्यावे

LPG कनेक्शन असलेल्या ग्राहकांसाठी e-KYC हीदेखील महत्त्वाची बाब आहे. 23 ऑगस्टपर्यंत प्रक्रिया पूर्ण न करणाऱ्या ग्राहकांसाठी e-KYC ची मुदत 31 ऑगस्ट 2026 पर्यंत वाढवण्यात आल्याचे सांगण्यात आले आहे त्यामुळे ज्यांनी अद्याप e-KYC केलेली नाही, त्यांनी ही प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करणे आवश्यक ठरू शकते. अन्यथा 1 सप्टेंबरनंतर घरगुती LPG साठी मिळणाऱ्या दराच्या लाभावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

LPG च्या किमतीकडेही लक्ष

तेल कंपन्या दर महिन्याच्या सुरुवातीला LPG सिलेंडरच्या किमतींचा निर्णय घेतात. त्यामुळे सप्टेंबरच्या सुरुवातीला LPG च्या दरात काही बदल होतो का, हे स्पष्ट होईल.
याशिवाय विमान इंधन म्हणजेच ATFच्या किमती, FD चे व्याजदर आणि काही बँकिंग सेवांशी संबंधित ATM शुल्कातही बदल होण्याची शक्यता असते.

1 सप्टेंबरपासून होणाऱ्या सर्वच बदलांचा परिणाम प्रत्येक नागरिकावर सारखा होणार नाही. काही नियम विशिष्ट ग्राहकांसाठी आहेत, तर काहींचा परिणाम मोठ्या आर्थिक व्यवहारांवर होऊ शकतो. मात्र, ITR दाखल करण्याची मुदत, LPG e-KYC आणि नव्या महिन्यात लागू होणारे दर यांसारख्या बाबी वेळेत तपासल्यास अनावश्यक अडचणी टाळता येऊ शकतात. त्यामुळे सप्टेंबर सुरू होण्यापूर्वी आपल्या आर्थिक आणि आवश्यक कागदपत्रांशी संबंधित कामांची एकदा खात्री करून घेणे फायदेशीर ठरणार आहे.